Stel je voor: je zit bij een jamsessie, de setlist rolt door en iemand roept: "All The Things You Are!" Het is een standaard die elke jazzmuzikant kent, geschreven door de legendarische componist Jerome Kern. Het klinkt misschien simpel, maar schijn bedriegt.
▶Inhoudsopgave
Voor een gitarist kan dit nummer een valkuil zijn of een goudmijn. Het is een van de eerste standards die veel gitaristen leren, maar de harmonische structuur is slimmer dan je denkt. Als je niet oppast, blijf je hangen in dezelfde oude patronen.
Deze gids duikt diep in de materie, maar dan lekker relaxed. We gaan het hebben over de akkoorden, de solo en hoe je dit nummer echt eigen maakt.
Of je nu net begint of al jaren speelt, hier vind je de inzichten om je spel naar een hoger niveau te tillen. Laten we beginnen.
Essentiële Luisterlijst: Luisteren is leren
Voordat je je gitaar pakt, moet je het nummer horen in al zijn vormen. Jazz draait om traditie en interpretatie.
Hier zijn een paar legendarische opnames die je moet kennen. Ze laten zien hoe veelzijdig dit stuk is.
- Dizzy Gillespie Sextet (met Charlie Parker) – Single (1945): Dit is de vroege geschiedenis. Parker’s solo is een masterclass in melodische lijnen.
- René Thomas – The Real Cat (1954): Elegant en ingetogen. Thomas toont de schoonheid van de melodie.
- Chet Baker – Chet In Paris (1955): Zacht, sentimenteel en perfect voor de 'cool jazz' stijl.
- Tal Farlow – This is Tal Farlow (1958): Farlow’s gitaarspel is een les in harmonische kleur en melodische expressie.
- Grant Green – Standards (1961): Een blues-geïnspireerde aanpak die een frisse dimensie toevoegt.
- Wes Montgomery – Maximum Swing (1965): Zijn unieke voicing en legato-stijl maken dit tot een klassieker.
- George Benson – Live at Casa Caribe Club (1973): Energiek en virtuoos. Benson laat zien hoe je het publiek meeneemt.
- Joe Pass – Virtuoso (1973): Een solo-gebaseerde aanpak die perfect is voor het begrijpen van de harmonie.
- Keith Jarrett Trio – Standards, Vol. 1 (1983): Moderne interactie en improvisatie op topniveau.
- Lenny Breau & Dave Young – Live On Bourbon Street (1983): Een bluesy twist die verrassend werkt.
- Jim Hall & Pat Metheny – Jim Hall & Pat Metheny (1999): Een klassieke combinatie van twee gitaargrootheden.
- Brad Mehldau – Art of the Trio 4 (1999): Subtiel, modern en vol harmonische nuances.
- Vic Juris – Walking on Water (2014): Virtuoos en diepgaand, een aanrader voor de gevorderde speler.
Chord Melody: De basis onder de knie
Een chord melody arrangement is de sleutel tot het begrijpen van dit nummer.
- Fm7 (F mineur 7)
- Bb7 (B dominant 7)
- Ebmaj7 (E majeur 7)
- Abmaj7 (A majeur 7)
- Dbmaj7 (Db majeur 7)
- Gm7 (G mineur 7)
- C7#9 (C dominant 7 met een #9)
Je speelt akkoorden en melodie tegelijkertijd, wat gelijk een rijk geluid geeft. Een typische basisversie gebruikt de volgende akkoorden:
Er zijn talloze diagrams online te vinden, zoals die op JazzGuitar.be, maar de truc is om ze niet blind te kopiëren. Speel de akkoorden eerst in hun eenvoudigste vorm, voel de beweging en zorg dat de melodie boven de akkoorden uitkomt. Het gaat erom dat je de structuur voelt, niet dat je een plaatje naspelt.
De Sleutelcentra: Waar ben je?
All The Things You Are bestaat uit vier secties (A, A', B, A''). De uitdaging zit hem in de modulaties; het nummer beweegt soepel van de ene toonsoort naar de andere.
- Sectie A (Bars 1-8): Hoofdtoonsoort is Ab majeur. Je start hier en het voelt thuis.
- Sectie A’ (Bars 9-16): We schuiven door naar Eb majeur. Let op de relatieve sub-sleutels.
- Sectie B (Bars 17-24): Dit is de "bridge". We belanden in Db majeur. Dit is vaak het moment waarop gitaristen moeite hebben, dus oefen deze sectie extra.
- Sectie A” (Bars 25-36): We keren terug naar de beginsituatie in Ab majeur.
Als je niet weet waar je bent, raak je snel de weg kwijt tijdens het soloën.
De overgangen zijn vloeiend omdat de akkoorden een halve toon van elkaar verwijderd zijn. Dit zorgt voor een naadloze harmonische beweging.
Romeinse Cijfer Analyse: De logica erachter
Om echt te snappen wat er gebeurt, gebruiken we Romeinse cijfers. Dit helpt je om akkoorden te relateren aan de toonladder, ongeacht de toonsoort.
Een analyse van de eerste sectie (A) ziet er zo uit: Wanneer je dit snapt, hoef je niet meer na te denken over losse akkoorden, maar zie je de logische stroom van de muziek.
- Fm7: ii (tweede positie in Ab majeur)
- Bb7: V7 (de dominant)
- Ebmaj7: I (de tonic)
- Abmaj7: IV (subdominant)
- Dbmaj7: I (nieuwe tonic in Db)
- Gm7: vi (relatieve mineur)
- C7#9: V7 (dominant die terugleidt)
Harmonische Substituties: Kleur toevoegen
Om je spel interessant te houden, kun je akkoorden vervangen door gelijkwaardige alternatieven. Dit heet substitutie en het geeft direct meer kleur aan je sound. Probeer deze substituties langzaam in te bouwen. Begin met de standaardversie en voeg dan één of twee variaties toe per ronde.
- V7 -> V7alt: Gebruik een gedomineerde akkoord met een alteratie (bijvoorbeeld C7#9) voor meer spanning.
- I -> Imaj7: Houd de majeur 7-klank voor een rijker geluid.
- vi -> vi7: Voeg de 7-ste toe aan de mineurakkoorden voor een soepelere overgang.
Solo Tips: Van oefenen naar performen
Improviseren over All The Things You Are is een uitdaging, maar ook een feest. De sleutel is focus.
Focus op de Sleutelcentra
Probeer niet alles tegelijk te spelen. Omdat de toonsoort wisselt, is het slim om je jazz gitaar te leren transponeren.
Gebruik de Turnaround
Zorg dat je de pentatonische schalen of toonladders van elke sectie kent. Speel niet zomaar willekeurige noten; zorg dat je noten kiest die passen bij het akkoord van dat moment. De bridge (sectie B) zit vol met 'turnarounds' – akkoorden die je terugleiden naar het begin.
Leer van de Grote Meesters
Dit is het moment om te shinen. Gebruik arpeggio's om de harmonie te benadrukken. Probeer lijnen te spelen die de akkoorden duidelijk maken, maar wel melodieus blijven. Als je net begint met Summertime op jazz gitaar, luister dan goed naar de licks van gitaristen zoals Wes Montgomery of Chet Baker.
- Chet Baker: Kijk naar zijn korte, lyrische lijnen. Hij gebruikt veel rust om zijn ideeën te laten landen.
- Charlie Parker: Hoewel geen gitarist, zijn saxofoonlijnen perfect te vertalen naar gitaar. Probeer de snelle, chromatische bewegingen te kopiëren.
- Wes Montgomery: Let op zijn unieke octaav-techniek en hoe hij de akkoorden inspeelt.
Experimenteer met Chromatiek
Analyseer hoe zij ruimte gebruiken. Het gaat niet om het aantal noten, maar om de timing en de toon.
Voeg af en toe een 'passing tone' toe (een noot die een halve toon afwijkt) om je lijnen vloeiender te maken. Dit geeft je solo een professionele, doorlopende sound.
Conclusie
All The Things You Are is meer dan alleen een nummer om te spelen; het is een leerschool. Het dwingt je om na te denken over harmonie, toonsoorten en melodie.
Door de akkoorden te analyseren, de sleutelcentra te begrijpen en te luisteren naar de greats, bouw je een solide basis.
Gebruik backing tracks om te oefenen, maar vergeet niet om af en toe gewoon mee te spelen met de originele opnames. Voel de groove, de timing en de emotie. Jazz is geen wedstrijd techniek, maar een manier van communiceren. Dus pak je gitaar, speel die eerste Fm7 en begin met het leren van jazz standards, zodat je je kunt laten meenemen door de prachtige harmonieën van All The Things You Are.