Alternatief plukken voor jazz gitaristen: inside vs outside picking

Stel je voor: je speelt een prachtige jazz solo. Je noten zitten goed, je timing is strak, maar toch mist er iets.

Het klinkt allemaal een beetje hetzelfde, een beetje voorspelbaar. Het ligt niet aan de noten, maar aan de manier waarop je ze aanslaat.

Hier komt de wereld van het plukken om de hoek kijken. Voor veel gitaristen is ‘alternate picking’ (ofwel outside picking) de standaard. Maar er schuilt een magische techniek in de tegengestelde beweging: inside picking.

Dit is niet zomaar een trucje; het is een manier om je geluid warmer, dieper en intenser te maken. Laten we eens duiken in de verschillen en hoe je deze technieken naar je hand kunt zetten.

Wat is Outside Picking?

Outside picking, vaak ‘alternate picking’ genoemd, is de techniek die de meeste gitaristen als eerste leren.

Het is de basis voor bijna elke snelle solo, of je nu rock, pop of jazz speelt. Het idee is simpel: je beweegt je plectrum heen en weer in een rechte lijn.

Als je naar beneden speelt, volgt er een slag naar boven, en zo verder. Dit zorgt voor een ritmische motor die zeer efficiënt is. Deze techniek is perfect voor snelle loops en melodieën die veel ruimte op de fretboard nodig hebben. Omdat de beweging rechttoe rechtaan is, kun je makkelijk snelheid opbouwen.

Veel beroemde gitaristen, van jazzhelden tot rocklegendes, vertrouwen op deze methode voor hun virtuoze passages.

De Kracht van Rechte Lijnen

Het is de go-to techniek voor duidelijkheid en power. Wanneer je outside picking gebruikt, is je handpositie vaak statisch. Je pakt de snaren in een lineaire beweging.

Dit klinkt technisch, maar het betekent gewoon dat je hand niet hoeft te draaien. Dit maakt het makkelijker om te focussen op timing en volume.

Het is een ijzersterke techniek voor riffs die over de snaren dansen zonder dat je veel hoeft te wisselen van snaarpositie.

Voor beginners is dit vaak de makkelijkste start. Je oefent met een metronoom, houdt je pols stijf genoeg voor controle, maar soepel genoeg voor snelheid. Het resultaat is een geluid dat direct en krachtig overkomt.

Wat is Inside Picking?

Als outside picking de rechte, snelle weg is, dan is inside picking de kronkelige, intieme route. Bij inside picking beweeg je je hand niet rechtlijnig heen en weer, maar in een kleine cirkel of boog.

In plaats van het plectrum recht door de snaren te slaan, draai je je pols lichtjes om de snaar te 'omarmen'. Je pakt de snaar vanuit een hoek, waardoor de beweging compacter en ronder wordt. Veel gitaristen ontdekken deze techniek per ongeluk tijdens het oefenen van moeilijke passages waarbij twee lage snaren snel achter elkaar moeten worden aangeslagen.

Omdat de afstand tussen de snaren klein is, dwingt de natuurkunde je bijna om je hand te draaien.

Waarom de Cirkel?

Dit is inside picking in optima forma. Het voelt minder als slaan en meer als plukken. De cirkelvormige beweging lijkt misschien langzamer, maar het is eigenlijk efficiënter voor specifieke patronen.

Als je bijvoorbeeld een noot op de D-snaar speelt en direct daarna een noot op de G-snaar (de lage buur), hoef je je hand maar een klein stukje te draaien in plaats van de hele arm te bewegen. Dit bespaart energie en tijd.

De sound die hieruit ontstaat, is anders. Omdat het plectrum de snaar vaak vanuit een schuine hoek raakt, is de aanval zachter.

Het klinkt warmer en meer resonant, alsof je de noot uit de gitaar tovert in plaats van hem eruit te slaan.

De Verschillen Tussen Inside en Outside Picking

Het grootste verschil zit hem in de beweging en de klankkleur. Outside picking is lineair en direct; inside picking is circulair en organisch.

Hieronder een overzicht van de belangrijkste verschillen: Een ander groot verschil is de moeilijkheidsgraad bij het wisselen van snaarparen. Outside picking kan soms 'haperen' als je van een hoge snaar naar een nog hogere snaar moet, omdat je hand een sprong moet maken. Inside picking voelt vaak natuurlijker aan bij het bewegen tussen aangrenzende snaren.

Toepassingen in Jazz

Jazz is een genre dat draait om klankkleur en emotie, waarbij je met subtiel jazz vibrato de juiste snaar raakt. Hier komt inside picking echt tot zijn recht.

Stel je voor dat je een ballad speelt, zoals "Misty" of "Autumn Leaves". Je wilt niet dat elke noot hard en snoeihard aankomt.

Je wilt een vloeiende lijn creëren die lijkt op de ademhaling van een zanger. Inside picking is perfect voor het spelen van arpeggio’s (akkoordnooten na elkaar). Omdat arpeggio’s vaak opeenvolgende snaren vereisen (bijvoorbeeld G-B-D op de lage snaren), is de circulaire beweging van inside picking veel natuurlijker. Gitaristen als Jim Hall en Bill Frisell staan bekend om hun gebruik van deze techniek om een diepe, persoonlijke sound te creëren.

Een ander belangrijk aspect in jazz is 'comping' (het begeleiden van een solo).

Hierbij speel je akkoorden die de ritme sectie ondersteunen. Inside picking zorgt ervoor dat je akkoorden niet te hard klinken. Je kunt de noten lichtjes aanslaan, waardoor er ruimte ontstaat voor de bas en de drums.

Het is een techniek die luistert in plaats van schreeuwt. Een speciale toepassing van inside picking is het spelen van 'ghost notes'.

Ghost Notes en Subtiliteit

Dit zijn stille of zeer zachte noten die ritme toevoegen zonder duidelijke toonhoogte.

Omdat inside picking een zachtere aanval heeft, kun je deze noten moeiteloos laten doorklinken in de groove. Probeer maar eens een simpele baslijn te spelen waarbij je de ghost notes met inside picking aanslaat; je zult merken dat de groove ineens veel dieper wordt.

Technieken en Oefeningen voor Inside Picking

Het beheersen van inside picking vergt wat oefening, vooral als je gewend bent aan de rechte beweging van outside picking. Hier zijn een paar praktische tips om te starten:

• Ontspan je pols: Inside picking werkt het beste als je pols soepel is. Probeer niet te forceren; laat het plectrum als het ware over de snaren glijden.
• Oefen op lage snaren: Begin met oefeningen op de dikke E-snaar en de A-snaar. De afstand tussen deze snaren is groot, waardoor je de cirkelbeweging makkelijker voelt.
• Gebruik een metronoom: Net als bij outside picking is timing essentieel. Zet de metronoom langzaam (bijvoorbeeld op 60 BPM) en speel een oefening waarbij je telkens wisselt tussen twee snaren.
• Focus op de hoek: Probeer je plectrum lichtjes schuin te houden. Dit vermindert weerstand en zorgt voor die warme klank.
• Speel langzaam: Haast je niet. Inside picking draait om controle, niet om snelheid. Bouw de snelheid langzaam op.

Een Simpele Oefening

Probeer dit eens: speel een A-mineer arpeggio (A-C-E) op de vierde, derde en tweede snaar.

Speel het patroon: omhoog (A), omlaag (C), omhoog (E), en dan weer omlaag (C), enzovoort. Probeer hierbij je pols rond te draaien in plaats van recht te bewegen. Je zult merken dat de noten meer aan elkaar verbonden raken, alsof je een viool bespeelt in plaats van een gitaar.

Conclusie

Zowel inside picking als outside picking zijn krachtige gereedschappen in de gereedschapskist van een jazzgitarist.

Outside picking geeft je de snelheid en scherpte die nodig zijn voor snelle improvisaties, terwijl inside picking de warmte en diepte toevoegt die jazz zo kenmerken. Soms vraag je je af: is sweep picking in jazz relevant? Het gaat er niet om welke techniek 'beter' is, maar om welke je op het juiste moment inzet.

Door te experimenteren met inside picking, ontdek je een nieuwe dimensie in je spel. Je leert luisteren naar de resonantie van de snaar en de dynamiek van je aanraking. Of je nu een ingewikkelde solo speelt of een rustige ballad begeleidt, het beheersen van beide technieken geeft je een veel rijkere en expressievere stem op de gitaar. Dus pak je gitaar, verdiep je in de juiste plectrum techniek, ontspan je pols en draai die beweging eens een beetje rond. Je zult versteld staan van wat er gebeurt.