Mickey Baker Complete Course in Jazz Guitar: review

Er bestaat een soort mythe rondom de Mickey Baker Complete Course in Jazz Guitar. Als je een beetje bent zoals ik, heb je de verhalen gehoord.

Dit boek, uitgegeven door Hal Leonard, zou de bijbel zijn voor iedereen die serieus wil weten hoe jazzgitaar in elkaar steekt. Het is een klassieker, oorspronkelijk uit 1986, en het belooft een systeem te onthullen. Maar is het dat ook echt?

Of is het een verouderd boekwerk dat je beter in de kast kunt laten staan?

Laten we het erover hebben, alsof we even snel een gitaar pakken en een bak koffie doen. Ik ga je vertellen wat je echt moet weten.

Wie was Mickey Baker en wat was zijn plan?

Voordat we in de inhoud duiken, moet je even weten wie de man was.

Mickey Baker was geen saaie muziekleraar. Hij was een gitaarvriend uit de jaren '50 en '60 die voor grootheden als Bill Haley en Big Joe Turner speelde. Hij had die rauwe, expressieve stijl die blues en rock combineert. Hij wist hoe het werkte.

Zijn filosofie, die de kern vormt van deze cursus, is eigenlijk heel simpel. Hij geloofde niet in het uit het hoofd leren van eindeloze noten.

Hij geloofde in begrip. Zijn idee was dit: als je de basisprincipes van jazzharmonie echt snapt, en je ontwikkelt een degelijke techniek, dan komt de creativiteit vanzelf.

Het is niet de bedoeling dat je precies nadoet wat hij speelt. Het idee is dat hij je leert hoe te voelen en te denken als een jazzmuzikant. Hij wilde dat je ging luisteren, analyseren en vervolgens je eigen ding ging doen. Dat maakt deze cursus anders dan veel andere methodes die je gewoon een stap-voor-stap receptenboek zijn.

De structuur: hoe de cursus is opgebouwd

De Complete Course is opgedeeld in vijf duidelijke hoofdstukken. Het is een zorgvuldig ontworpen systeem. Je begint bij het absolute begin en bouwt langzaam op.

Dit is geen boek waar je zomaar in bladert; het is een pad dat je volgt.

Deel 1: De Fundamenten

De cursus belooft je te leren spelen op een manier die logisch en gevoelsmatig tegelijk is. Dit is waar het allemaal begint.

Baker behandelt hier de dingen die misschien saai lijken, maar die het verschil maken tussen een amateur en een professional. Denk aan houding en ontspanning. Hoe zit je? Hoe houd je je handen vast om vermoeidheid te voorkomen?

Deel 2: Jazzharmonie (de sleutel)

Hij geeft oefeningen voor vingersnelheid en coördinatie. Het draait allemaal om controle.

Je leert de basisakkoorden (majeur en mineur) op de juiste manier te spelen, met een heldere toon. Ook introduceert hij hier al de 'jazzstemming'. Dat is essentieel, want zonder de juiste stemming klinkt alles gewoon niet goed. Als er één reden is om dit boek te kopen, dan is het wel dit hoofdstuk.

Dit is het hart van de cursus. Mickey Baker legt de basisprincipes van jazzharmonie uit, en hij doet het op een manier die je echt begrijpt.

Hij behandelt de tonen van de akkoorden: de 7e, de 9e, de 11e en de 13e.

Hij legt uit wat deze tonen doen met een akkoord, hoe ze kleur toevoegen en spanning creëren. Hij behandelt dominante 7e akkoorden, subdominante akkoorden en het slim gebruiken van 'passing chords' om soepel van de ene naar de andere akkoord te bewegen. Dit is waar de magie gebeurt.

Deel 3: Improvisatie

Hij gebruikt voorbeelden van jazzstandaards en analyseert ze. Je leert de beroemde 'ii-V-I' progressie niet alleen spelen, maar je leert waarom die zo werkt. Dit hoofdstuk leert je de taal van jazz te spreken.

Als je de taal kent, moet je leren praten. Dit deel focust op het ontwikkelen van je eigen stem.

Baker introduceert de blues-notatie en pentatonische toonladders, en hij legt uit hoe je deze gebruikt om melodieën te bedenken die passen bij de harmonie. Hij behandelt ook modaliteit en de complexere 'bebop' notatie.

Deel 4: Ritme en Timing

Het is niet alleen maar 'speel maar raak'. Hij geeft je oefeningen om over standaardnummers te improviseren en geeft je trucs om originele ideeën te creëren. Een gitarist die niet goed ritmisch speelt, is geen jazzgitarist.

Dit hoofdstuk behandelt de basis van swing en groove. Baker legt uit hoe je syncopatie (het spelen van noten op onverwachte plekken) kunt gebruiken om je spel interessant te maken.

Er staan oefeningen in om je gevoel voor maat te versterken. Zijn advies? Luister naar de ritmes van jazzdrummers en bassisten, en probeer dat gevoel te imiteren op je gitaar. Dit is het praktische deel. Hier vind je transcripties en analyses van echte jazznummers.

Deel 5: De Jazzstandaards

Hij geeft uitleg over de harmonie, melodie en ritmische structuur van elk stuk. De transcripties zijn in zowel tablatuur als reguliere muzieknotatie, wat handig is voor verschillende niveaus.

Dit deel leer je de nummers niet alleen spelen, maar je leert ze ook begrijpen.

Baker geeft tips om ze je eigen te maken, in plaats van ze na te apen.

De schrijfstijl: is het te technisch?

Hier maken veel mensen een inschatting. Baker's stijl is direct en helder.

Hij is geen filosoof die ellenlange paragrafen schrijft over de 'ziel van de muziek'. Hij is een praktische leermeester. Hij vermijdt overbodig jargon en legt complexe dingen uit in helder Nederlands (of in dit geval, Engels, maar de vertaling is goed).

De cursus zit vol met diagrammen, akkoord-schema's en tablatuur. Een belangrijk punt: hij schrijft niet simpel, hij schrijft toegankelijk.

Hij maakt het je niet moeilijker dan nodig is. Hij moedigt je aan om te experimenteren en je eigen stijl te ontwikkelen. Hij legt de 'waarom' achter de muziek uit, niet alleen de 'hoe'. En dat is precies wat je wilt als je echt beter wilt worden.

De sterke punten: wat maakt dit boek zo goed?

Wat deze cursus zo’n iconische status heeft gegeven, is de combinatie van diepgang en logica. Hier zijn de grootste pluspunten op een rij:

• De harmonische kennis: Je leert niet alleen akkoorden, je leert hoe ze werken samen. De sectie over het toevoegen van extra tonen (9e, 11e, 13e) en het gebruiken van 'passing chords' is goud waard. Het opent een deur naar een wereld van kleur en emotie in je spel.
• De praktische benadering: Er is geen zweverig gedoe. Alles is gericht op vaardigheid. De oefeningen zijn er om je techniek en je gehoor te trainen.
• De structuur: Het voelt alsof je een cursus volgt met een logische opbouw. Je bouwt een stevig fundament en van daaruit groei je verder.
• De focus op luisteren: Baker benadrukt constant dat je moet luisteren en analyseren. Je leert jazz niet spelen door een boek uit te spelen, maar door te begrijpen wat er gebeurt.

De kritiek: waar moet je rekening mee houden?

Om echt waarde te leveren, moet je ook de mindere kanten noemen. Ondanks zijn legendarische status, is dit boek niet perfect.

Hier zijn een paar dingen om over na te denken: De leeftijd van het boek: De cursus is uit 1986.

Hoewel de fundamentele jazzharmonie nooit veroudert, voelt de presentatie soms een beetje gedateerd aan. De tablatuur is soms wat oefening nodig om te lezen en de notatie is niet altijd even modern als wat je vandaag de dag ziet in boeken van bijvoorbeeld Alfred Music. De focus op solo-spelen: De cursus leert je vooral om als individu te groeien.

Er is weinig tot geen aandacht voor het spelen in een bandcontext, zoals het reageren op een bassist of drummer. Jazz is een groepsspel, en dat aspect mis je hier.

Het kan technisch zijn: Hoewel hij helder schrijft, is het onderwerp jazzharmonie nu eenmaal technisch. Beginners die nog nooit van een 'dominant 7de' hebben gehoord, kunnen soms even moeten slikken. Het is geen 'Easy Guitar for Dummies'. Als je net begint, zijn goede jazz gitaar boeken voor beginners een fijnere start. Je moet er echt voor gaan zitten.

Is het nog steeds relevant voor de moderne gitarist?

De hamvraag: is dit boek nog steeds de moeite waard in een tijdperk van YouTube-lessen en digitale cursussen? Het antwoord is een volmondig ja, maar met een kanttekening.

De basisprincipes van jazzharmonie en improvisatie die in dit boek staan, zijn onveranderd.

Ze zijn de taal van jazz. Of je nu naar Pat Metheny, John Scofield of Bill Frisell luistert, de concepten die Baker behandelt, zijn overal te vinden. Het boek geeft je een solide basis die je helpt om moderne muziek te snappen.

De kanttekening is dat je het moet zien als een startpunt. Gebruik dit boek om de taal te leren.

Ga vervolgens naar de muziek van die moderne gitaristen om te horen hoe die taal vandaag wordt gesproken. Als je alleen dit boek gebruikt en niets anders, mis je de evolutie van de muziek. Maar als fundament? Het is nog steeds een van de beste.

Eindoordeel: een investering of een museumstuk?

De Mickey Baker Complete Course in Jazz Guitar is niet zomaar een gitaarboek; het is een uitdaging die vaak wordt vergeleken met andere klassieke Mel Bay jazz gitaarboeken.

Het is een gids die je leert denken in plaats van alleen maar na te spelen. Ondanks de paar verouderde elementen en de focus op solo-spelen, is het een waardevolle investering voor elke gitarist die dieper wil duiken in de jazz. Het is geen snelle oplossing.

Het vereist tijd, geduld en moeite. Maar de beloning is een dieper begrip van muziek en een verbeterde vaardigheid die direct toepasbaar is.

Als je bereid bent om het werk te doen, dan is dit boek een van de beste mentoren die je kunt krijgen. Zet die koffie, pak je gitaar en begin met leren. Je zult niet teleurgesteld worden.