George Benson: van jazz naar soul en terug

Stel je voor: je bent een gitaarvirtuoos, een jazzlegende, en je besluit opeens om soulhits te gaan zingen die de hele wereld overgaan. Dat klinkt als een risico, toch?

Nou, voor George Benson was het gewoon zijn leven. Hij is die zeldzame artiest die net zo comfortabel is in een intieme jazzclub als op het grote poppodium. Zijn carrière leest als een muzikale reis door de twintigste en eenentwintigste eeuw, vol met snelle gitaarloopjes, fluwelen zanglijnen en een onmiskenbare groove. Laten we eens duiken in het verhaal van een man die de gitaar leerde bespelen voordat hij kon fietsen en die vandaag de dag nog steeds de show steelt.

Vroege jaren: Een gitaar in de wieg

George Benson werd geboren op 26 juli 1943 in Gallup, New Mexico.

Muziek zat er bij hem letterlijk in het bloed. Zijn vader was trombonist en zijn moeder pianiste, dus het huis was altijd gevuld met geluid.

Toch was het de gitaar die het jonge jongetje greep. Op vierjarige leeftijd begon hij met lessen, en laten we eerlijk zijn: de meeste vierjarigen zijn blij met een kleurplaat, maar George speelde al snel zijn eerste noten. De familie verhuisde naar Anaheim, Californië, waar de jonge George opgroeide tussen de opkomende muziekscene van de jaren vijftig. Hij speelde al snel in lokale clubs, soms zelfs met een ooglapje vanwege een ongelukje, maar dat weerhield hem niet.

Hij raakte bevriend met drummer Buddy Miles, die hem meenam naar zijn eerste echte sessies.

De eerste platen en de jazzdoorbraak

Het was hier dat Benson’s jazzwortels echt tot bloei kwamen. Hij speelde niet alleen gitaar; hij luisterde naar de groten der aarde en leerde de kunst van het improviseren. In 1961, op achttienjarige leeftijd, tekende Benson bij Atlantic Records, een van de coolste jazzlabels van die tijd.

Zijn eerste single was een cover van "St. Louis Blues", maar het echte werk kwam met het album The New Sound of Jazz in 1963.

Dit album, geproduceerd door niemand minder dan Quincy Jones, liet een jonge gitarist horen die precies wist hoe hij de snaren moest bewerken.

Het album was een schot in de roos en verkocht meer dan 100.000 exemplaren, wat voor een jazzalbum in die tijd een indrukwekkend aantal was. Het toonde aan dat Benson niet zomaar een copycat was; hij had zijn eigen, frisse geluid. Hij speelde met een snelheid en een helderheid die destijds zeldzaam was, en hij begon zijn instrument te behandelen alsof het een tweede stem was.

De verschuiving: Van jazz naar soul en funk

Hoewel Benson in de jazzwereld werd gerespecteerd, wilde hij meer. De jaren zestig en zeventig waren de bloeiperiode van soul en funk, en Benson voelde die vibe.

Hij wilde niet alleen instrumentaal spelen; hij wilde ook zingen en mensen laten bewegen. Samen met Quincy Jones, die opnieuw een cruciale rol speelde, begon Benson een nieuwe sound te ontwikkelen.

Een belangrijk moment was het album Breezin’ uit 1976. Hoewel dat album pas later een mega-hit werd, was het de opmaat naar zijn commerciële doorbraak. Maar het echte keerpunt was zijn samenwerking met het legendarische label CTI Records. Daar bracht hij albums uit die jazz, soul en funk naadloos met elkaar vermengden.

Albums als Blue Meets Purple werden gigantische successen en bereikten de nummer 1-positie in de Billboard R&B-lijsten.

Het album verkocht wereldwijd meer dan een miljoen exemplaren. Natuurlijk was niet iedereen blij met deze ontwikkeling. Sommige jazzpuristen vonden dat Benson zijn ziel had verkocht aan de popmuziek.

Maar George liet zich niet tegenhouden. Hij wist dat muziek evolueert en dat een artiest moet meebewegen om relevant te blijven.

De gouden stem

Zijn gitaarspel bleef complex en inventief, vergelijkbaar met hoe John Scofield blues en jazz combineert, maar nu verpakt in toegankelijke, soulvolle nummers.

Wat Benson onderscheidde van veel andere gitaristen was zijn stem. Hij had een warme, hoge stem die perfect paste bij de soulmuziek. Hij coverde nummers van andere artiesten, maar maakte ze tot de zijne.

Zijn versie van "The Greatest Love of All", oorspronkelijk geschreven voor de bokser Muhammad Ali, werd een wereldwijde hit en is nog steeds een van de meest herkenbare nummers in de popgeschiedenis. Deze mix van instrumentaal vernuft en zang was zeldzaam.

Veel gitaristen beperkten zich tot hun instrument, maar Benson bewees dat je beide kon beheersen.

Zijn optredens werden legendarisch; hij speelde gitaar terwijl hij zong, zonder dat het een van beide ten koste ging.

De jaren tachtig en negentig: Supersterrenstatus

De jaren tachtig waren het decennium waarin George Benson een wereldster werd. Zijn album Give Me The Night, geproduceerd door Quincy Jones, werd een enorme hit.

Het nummer "Lady Love Me (One More Time)" stond wekenlang in de hitlijsten. In deze periode experimenteerde Benson met synthesizers en drumcomputers, maar zijn gitaar bleef de hoofdrol spelen. Hij bleef niet stilzitten in de jaren negentig.

Met albums als Everlasting en Rhythm Again hield hij zijn sound fris.

Hij werkte samen met artiesten van verschillende generaties en bleef toeren over de hele wereld. Inmiddels had hij meer dan 60 miljoen platen verkocht, een duizelingwekkend aantal dat aantoont hoe groot zijn impact was. Erkenning bleef niet uit.

Benson won in totaal tien Grammy Awards (sommige bronnen spreken van twaalf, afhankelijk van hoe je telt, maar het zijn er in ieder geval veel). In 2003 werd hij opgenomen in de Rock and Roll Hall of Fame, een eer die maar weinig jazzmuzikanten ten deel valt.

Een gitaarsymbool en een inspiratie

Wat George Benson zo speciaal maakt, is zijn unieke speelstijl. Hij is een meester in het gebruik van de "hybride" techniek, waarbij hij zingt en speelt alsof het één geheel is.

Zijn gitaarspel is soepel, elegant en ongelooflijk snel. Hij staat bekend om zijn vermogen om complexe akkoordenschema’s te spelen zonder dat het chaotisch klinkt. Maar Benson is meer dan alleen een speler; hij is een leraar en een inspiratiebron.

Hij heeft samengewerkt met merken zoals Ibanez om signature-gitaren te ontwikkelen, waarmee hij zijn geluid doorgeeft aan nieuwe generaties. Jonge gitaristen over de hele wereld bestuderen zijn opnames om zijn trucjes te leren. Of je nu een jazzliefhebber bent of een popfan, de invloed van Benson is overal te horen.

De latere jaren: Blijven vernieuwen

Veel artiesten trekken zich terug na een lange carrière, maar George Benson niet.

Zelfs in de latere jaren blijft hij albums uitbrengen die relevant zijn. Zijn album Shadows uit 2023 liet horen dat hij nog steeds nieuwsgierig is naar nieuwe geluiden en productietechnieken. Het album werd positief ontvangen en bevestigde zijn status als een van de meest gerespecteerde muzikanten ter wereld. Benson blijft optreden, met dezelfde energie als vijftig jaar geleden.

Waarom George Benson nog steeds belangrijk is

Zijn concerten zijn een mix van oude hits en nieuw materiaal, altijd ondersteund door zijn onberispelijke gitaarwerk. Of hij nu speelt in een kleine jazzclub of in een uitverkocht theater, hij brengt dezelfde passie en professionaliteit mee.

In een tijdperk waarin muziek vaak vluchtig is, blijft de muziek van George Benson staan als een rots.

Hij heeft laten zien dat je succesvol kunt zijn in meerdere genres zonder je authenticiteit te verliezen. Zijn reis van de jazzclubs van de jaren zestig naar de soulcharts van de jaren tachtig en terug naar moderne jazz, is een voorbeeld van artistieke groei. Of je nu luistert naar zijn vroege jazzopnames of zijn wereldhits, één ding is duidelijk: George Benson is een meester in zijn vak.

Hij heeft de gitaar nieuw leven ingeblazen en laten zien dat muziek geen grenzen kent. Voor iedereen die van goede muziek houdt, is hij een naam die je moet kennen.